Het anarchisme is terug! Preciezer gezegd: ‘het anarchisme van de daad’. In Duitsland is dit het duidelijkst te zien. In 2024 sneden ‘eco-terroristen’ de nieuwe Teslafabriek ten noorden van Berlijn van de stroom af. De autofabriek lag weken stil. Eind april 2025 deden ze bij een Berlijnse villawijk hetzelfde, ter viering van 1 mei. En vorige maand werd een andere villawijk in de kou en het donker gezet, duizenden bedrijfjes en 45.000 huishoudens, zo’n 100.000 mensen, de meeste bijna een week lang, bij nachtelijke temperaturen van -8 graden Celsius. Op tv zagen we een vrouw van bijna honderd jaar op een veldbed liggen in een sporthal, kleumend.
In Amerika is amok makend ‘anarchisme’ niet zelden een vorm van individuele gestoordheid: de lone wolf die zijn geweer op een plein vol schoolkinderen leegschiet. De aanslagen in en rond Berlijn worden opgeëist door een militante actiegroep: de Vulkangruppe, genoemd naar de vulkaanuitbarsting op IJsland in 2011. De aswolken legden toen weken het vliegverkeer plat, en dus ook ‘het moordende kapitalisme’. Dat gaan we thuis ook doen! En wij schrijven er ook lange anarchistische manifesten over. ‘Laat duizend vulkanen puin en as regenen!’ heet het stuk van vorig jaar april, zo lang dat het in een heel nummer van Argus nog niet zou passen.
De Vulkaangroep bestaat niet uit wat licht of zwaar gestoorde types. Het zijn hyperintelligente activisten, die alles hebben gelezen wat hun goeroe Michael Bakoenin, de eerste anarchist, die anderhalve eeuw geleden overleed, schreef en al zijn volgelingen nadien. De ‘vulkaners’ gebruiken ook taal die aan Provo doet denken, met varianten op het ‘klootjesvolk’. Of geleerde taal, zoals de geestelijk leiders van de kraakbeweging in de jaren tachtig en negentig hanteerden.
Die laatsten publiceerden pamfletten en boeken, zoals de reeks die de titel droeg ‘Bilwet: de Beoefening van Illegale Wetenschap’. De kraakactie ‘Geen woning, geen kroning’ leidde in 1980 tot een heuse stadsoorlog in Amsterdam. ‘Bilwet’ was het theoretische vervolg erop, een studie naar de verderfelijke hedendaagse kapitalistische mediamaatschappij, serieus en van een McLuhanniveau, maar nog grappiger. Neem deze doelstelling: ‘Bilwet houdt zich nu bezig met Beiroet, verf, openbare dieren, Turel, gevulde onderbroeken, hekzitten, ineenstorting, Armenië, burowerk, verdovende drugstheorie, moordreligies, het twintigste-eeuwse lichaam. Gedacht wordt over terminaal toerisme, woestijnen, nationalisme, mecha-culture, camcorderisme, fotograferen, het postmillennium.’
Deze toon probeert de Vulkangruppe ook aan te slaan. De eerste zinnen van het manifest Vulkangruppe Friede den Hütten van 20 april vorig jaar luiden: ‘We kunnen ons deze rijkaards niet meer veroorloven. Villawijken lamleggen. Laat duizend vulkanen puin en as regenen!’
Maar ja, het is wel Duits, hè, dus het is toch meer de Rote Armee Fraktion (RAF), ook wel genoemd de Baader-Meinhofgroep, maar dan de next generation: ‘Wij zijn de voorboden van een generatie van woedenden.’ En men belooft veel: de rijken zullen worden ‘gegrild’ en op het bord in de gaarkeukens belanden. ‘Vrede aan de hutten – oorlog aan de paleizen.’
Iedereen met macht zal worden bestreden, de oligarchen uit Rusland net zo goed als die uit Oekraïne, alle diplomaten, de Israëlische regering én de Hamasfolteraars. En natuurlijk de types zoals ‘Elend Musk’. Naast de bekende zondaars van het oude anarchisme – presidenten, koningen en keizers – zijn nu vooral tech-bedrijven het doelwit. Waarom? Omdat zij ‘ons als gevangenen steeds sneller op de economische loopband willen laten rennen’.
De doelen van de Vulkaangroep zijn niet gering, maar wel eenvoudig: ‘Rijken onteigenen – bezit afschaffen.’ En: ‘Schakel het systeem van vernietiging uit – voor het leven.’ Het middel is nog eenvoudiger: ‘Sabotage als staking.’
In Nederland zitten de ecologische ‘asfaltklevers’ een halfuur voor het Rijksmuseum of op de A12, en klagen dan luidkeels dat ze geen water krijgen van de politie, en dringend naar de wc moeten. Wat mogen we blij zijn met deze speelse landgenoten in onze zandbak aan de zee, die in de tijd van Hitler door de grootmachten al smalend a fools paradise werd genoemd.