De 25-jarige psychologiestudent Marlon U. ‘teistert en terroriseert’ sinds drie jaar medestudenten en personeel aan de Vrije Universiteit te Amsterdam, meldt Het Parool. De man provoceert, intimideert, vernielt, betast vrouwelijke studenten en is fysiek gewelddadig. Hij is oprichter en voorzitter van de Vrijmoedige Studenten Partij, stond op een kandidatenlijst van Forum voor Democratie en verkondigt extreemrechtse prietpraat. ‘Hij zingt naziliederen,’ stond in de krant, een verwijt dat betrekking heeft op het meervoudig aanheffen van Erika. De Duitse tekst kent hij woord voor woord uit het hoofd.
De mars, ook bekend onder de beginregel Auf der Heide blüht ein kleines Blümelein, werd rond 1930 geschreven door de nationaalsocialistische tekst- en toondichter Herbert Niel. In het Duits kan Erika zowel naar een vrouwennaam als naar dophei verwijzen. In de derde strofe van het lied komen beide betekenissen samen. Ver van huis staart de zanger naar een vaasje dophei dat hem herinnert aan de Erika van zijn dromen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het lied op het ritme van dreunende laarzen gezongen door leden van de Duitse Wehrmacht en de Kriegsmarine.
Een Nederlandse bewerking ging in 1939 in première in de revue van het komische duo Snip en Snap. Tekstschrijver Jacques van Tol was toen nog niet omstreden (dat kwam pas later, nadat hij zich in de oorlog had opgeworpen als drijvende kracht achter het foute radioprogramma Zondagmiddagcabaret van Paulus de Ruiter). Van Tol maakte van Erika Blonde Mientje die ‘een hart met prikkeldraad’ had. Blijf maar thuis. Prikkeldraad! De Nederlandstalige coupletten hadden niets te maken met de oorspronkelijke versie, al het bleef het een soldatenlied dat het best tot zijn recht kwam als het in gelid werd gezongen. Van soldaat tot sergeant/ adjudant luitenant/ allemaal zijn smoorverliefd op blonde Mientje./ ’t Is een blom, ’t is een pracht/ en zij flirt en zij lacht/ maar niet eentje heeft het tot een kus gebracht.
Kort voor de oorlog werd het nummer populair dankzij plaatopnamen van Bob Scholte (die Auschwitz nipt zou overleven) en Snip en Snap. Een fabrikant van scheermesjes haakte in 1940 in op de hype: ‘Een baard van prikkeldraad verdwijnt wanneer u het nieuwe Zweedse wondermesje Swing Roestvrij gebruikt.’
Na de oorlog werd het succesnummer met terugwerkende kracht gekoppeld aan de mobilisatie, evenals het door Van Tol met vooruitziende blik geschreven en door Snip en Snap vertolkte Holderdebolder we hebben een koe op zolder, dat over hamsteren zou gaan. In verzetskringen werd geopperd dat met ‘blonde Mientje’ koningin Wilhelmina werd bedoeld. Alle jongens maken haar het hof om strijd/ maar zij lacht en voor de rest neutraliteit.
De vertaling kon niet alle tijdgenoten bekoren. Kort voordat het kanongebulder in 1940 losbarstte, vroeg het soldatenblad de Koerier zich af: ‘Is er bij onze dichter-componisten niemand te vinden die aan ons leger een krachtig soldatenlied kan schenken? Het behoeft niet vrij te zijn van humor en romantiek, maar laat er iets geestdriftigs van uit gaan. Laat het spreken tot de harten van ons volk. Zo’n lied zal de eenheid in onze weermacht bevorderen, bijvoorbeeld door het mallotig rijmelarijtje Prikkeldraad te vervangen door een betere vertaling van de oorspronkelijk Duitse tekst.’
Volgens Het Parool behandelt de VU klachten over de grensoverschrijdende gedragingen van Marlon U. met ‘stroperigheid, vaagheid en passiviteit’. De universiteit geeft niet graag toe dat ze onderdak biedt aan studenten met nazisympathieën. Er werd wel aangifte gedaan bij de politie. Mocht het tot een strafzaak komen, dan zal het zingen van een lied over een heidebloempje niet het cruciale vergrijp zijn dat de verdachte met een celstraf moet bezuren.