Terwijl D66, CDA en VVD een minderheidsregering vormen, zullen de conservatieve adviseurs van president Donald Trump ontevreden meekijken. Hun baas wil het liefst alleen maar zeer rechtse regeringen in Europa zien, dus na Hongarije, Polen, Italië en Zweden zou het hem goed uitkomen als ook in Groot-Brittannië met Reform UK, in Frankrijk dankzij de Rassemblement National en in Duitsland met het AfD antiliberale partijen aan de macht komen. Hun agenda’s met betrekking tot, onder meer, immigratie, het discrimineren van lhbtqi en alles dat op woke lijkt, overlappen mooi met die van Maga.

Liberale Europeanen zijn Trumps vijand, lieden die volgens hem de westerse beschaving bedreigen door traditionele waarden aan hun laars te lappen, ongebreideld immigranten toe te laten en conservatieve meningen te willen verbieden. Landen waar centrum en links aan de macht zijn, zouden volgens de Amerikaanse critici hun ziel aan de EU verkopen, een organisatie die volgens Trump de VS ‘naait’. De meest extreme critici zijn van mening dat Europa zo ver heen is dat het niet meer verdedigd hoeft te worden, bijvoorbeeld tegen Rusland. In Washington wordt met meer neerbuigendheid over Europa gesproken dan over China of Rusland, aldus het Britse weekblad The Economist. Vicepresident J.D. Vance zei vorig jaar februari in München dat het tegenwerken van populisten in bepaalde Europese landen ‘een bedreiging van binnenuit’ vormt, en veel gevaarlijker is dan Rusland.

Democratische waarden beschouwt Trump als ‘abstract’. Hij juicht vooral landen toe die Amerika goedgezind zijn, onafhankelijk van hun respect voor democratische basisprincipes. In november 2025 ging daar nog een schepje bovenop toen de Amerikaanse ambassades in Europa, Canada, Australië en Nieuw-Zeeland de opdracht kregen informatie te verzamelen over ‘misdaden en het negeren van mensenrechten’ onder immigranten, met de nadruk op gewelddadigheden van moslims tegen joden en christenen. Er werd een heuse bedreiging aan verbonden: ‘Om sterke allianties tussen Europese landen en ons te garanderen moeten zij hun burgers beter beschermen tegen buitenlanders die hun huizen en banen bezetten, lid zijn van misdadige organisaties of hun kinderen aanvallen.’ Amerikaanse diplomaten worden aangemoedigd te lobbyen bij hun gastheren om hun immigratiebeleid strenger te maken. Alsof nationale regeringen niet allang de druk van hun eigen kiezers voelen; ze zitten helemaal niet te wachten op aanmoedigingen vanuit de VS.

Europeanen doen er goed aan te vragen naar de werkelijke bedoelingen van Trump als hij het over de ondermijning van de westerse beschaving heeft. Trumps gebrek aan respect voor de wet, de scheiding van de machten, de vrijheid van meningsuiting en nog veel meer zijn juist ingrediënten van de westerse beschaving. Trump eiste onlangs van de Universiteit van Pennsylvania dat zij de namen, adressen, telefoonnummers etc. van alle joodse faculteitsleden en studenten bekend zou maken om zo zogenaamd het antisemitisme tegen te kunnen gaan dat op de campus zou heersen. Historisch besef behoort duidelijk niet tot zijn troeven. Provoceren van de in zijn ogen elitaire universiteiten daarentegen des te meer.

Voor Trump zijn beschaving en waarden kennelijk niet hetzelfde. Of is de hele theorie over de teloorgang van de westerse beschaving een excuus om de handen van Europa’s defensie af te trekken? Er was opluchting kort na Davos maar de standpunten van de president wisselen zoals bekend met de dag. Heeft Trump überhaupt wel nagedacht wat een isolering van Europa voor de Amerikaanse economie en cultuur zou betekenen? Waarschijnlijk wel, maar wellicht heeft hij, zoals bij hem gebruikelijk, een steen in de vijver gegooid om te kijken hoe Europa zal reageren. Voorlopig is dat nogal onderdanig. Precies waar Trump op zit te wachten.