‘Ik wist niet wat zo’n kruis betekende’
Op Ellis Island was rond 1900 de Amerikaanse immigratiedienst gevestigd. De Franse documentairemaker Robert Bober (1931) maakte samen met schrijver Georges Perec (1936-1982) eind jaren zeventig een sfeervolle film over dat eilandje bij Manhattan. Perec publiceerde er een mooi boek over, dat nu is vertaald.
In het eerste deel, Traces (Sporen), toont de documentaire in kalme, nu grofkorrelige beelden wat er nog over is van een paar decennia toenemende immigratiebeheersing. De camera zwerft door de verlaten gebouwen van het eiland, in de verte zie je het Vrijheidsbeeld. Perec roept in een melancholische voice-over met zijn poëtische tekst de beklemmende geschiedenis op van de zestien miljoen immigranten die daar Amerika probeerden binnen te komen. Een gids vertelt een groep toeristen over de hardhandige manier waarop de immigranten aan korte medische tests en een snelle serie vragen werden onderworpen.
Mémoires, het tweede deel, bestaat uit acht korte interviews met tachtigers en negentigers die ruim zeventig jaar eerder Ellis Island meemaakten. Zo vertelt mevrouw Kakis dat ze met haar ouders en vijf andere kinderen in 1924 het land een tweede keer probeerde binnen te komen. Jaren eerder waren ze naar Italië teruggekeerd omdat ze dachten dat ze in de VS inmiddels genoeg geld hadden verdiend. Dat viel tegen. De tweede keer lukte het alleen omdat ze de eerste keer een concessie op een begraafplaats hadden gekocht, voor een klein kind dat toen was overleden.
Baruch Chasimov ontvluchtte Rusland als politiek activist. Op Ellis Island zette een inspecteur na een medische test met krijt een kruis op de mouw van zijn blauwe overjas. “Ik wist niet wat zo’n kruis betekende. Dus heb ik mijn overjas uitgetrokken en bleef ik in dezelfde rij staan.” Met deze simpele actie voorkwam hij dat hij op de boot werd gezet, terug naar waar hij vandaan kwam.
De twee delen van Récits d’Ellis Island zijn (eventueel met automatisch gegenereerde ondertiteling) op YouTube te zien: https://ap.lc/KyaRn en https://ap.lc/MxCnv.
Eerdere gratis artikelen:
Een echte Bernhard onder de hamer
Kunstveiling.nl verkoopt alleen werk van kunstenaars met een academische achtergrond, maar maakt graag een uitzondering voor een ‘impressionistisch natuurtalent’. De signering roept wel vraagtekens op. Judith Konz, zakelijk directeur van het digitale veilinghuis...
Wehkamp
Op het tafelkleed lagen de laatste stuivers en dubbeltjes. “Loop even naar Westra voor een gasmuntje,” zei pa tegen ons. Rudolf en ik liepen naar de melkboer, die ons een grijs muntje met een inkeping gaf. Pa mikte het in de gasmeter en stak de vier gaspitten van de...
Leugens zijn ook informatie
Moet fakenews verboden worden? Een rondgang naar aanleiding van een debat binnen de Nederlandse Vereniging van Journalisten. ‘Ja, dat moet,” reageert dichter Ingmar Heytze prompt. “Al zal het een papieren wet worden, want het zal in de praktijk bijna zeker...
Be this guy; over moed in de journalistiek
Deze zomer nam Argus-medewerker Theo Dersjant afscheid als docent aan de Fontys Hogeschool Journalistiek. Ter gelegenheid daarvan bundelde hij verhalen die hij ooit schreef over zijn vakgebied en media in het algemeen. Nieuw: zijn pleidooi voor een ‘studiecentrum...
Een megabibliotheek voor nop
Het is alsof er ongevraagd tientallen pallets met boeken voor je deur worden neergezet. Prettig: je hoeft ze niet naar binnen te slepen, ze nemen geen ruimte in beslag. En van een rekening is geen sprake. Tien jaar geleden besloot de Koninklijke Bibliotheek de hele...
Afscheid van een zilveren stem
Als de dichter sprak, hoorde je binne, en snachs, en sterre, en rege, en Voltaire had pokke. Ook zaten er eigenaardigheden bij als ootmobielen, sjaloezie, kaptein, en onverhoeds onvervalst Amsterdams in ‘Wie kan het sijn?’, in het gedicht over die keer dat hij werd...
Rembrandts Vaandeldrager op tournee
Het schilderij De Vaandeldrager (1636) van Rembrandt reist een jaar lang door Nederland, waarbij alle twaalf provincies worden aangedaan. Zo kunnen de belastingbetalers en kunstliefhebbers zien waarvoor de Nederlandse overheid, het Rijksmuseum, de Vereniging Rembrandt...
Vorig leven
door GUUS LUIJTERS Er was een tijd dat je mensen had die zich herinnerden dat ze in een vorig leven iemand anders waren. Veelal waren ze dan Maria Magdalena of Jeanne d’Arc of Anne Frank geweest. Dat ze de soldaat waren die Jezus aan het kruis spijkerde, hoorde je...
Oekraïne mist journalist Dulmers tien jaar
Met donderend geraas daalden zondag 3 april omstreeks zes uur ’s morgens vier Russische raketten neer op de olieopslag nabij de Oekraïense havenstad Odessa. Robert Dulmers (56), oorlogscorrespondent voor het Nederlands Dagblad (‘christelijk betrokken’), schoot in de...
Kiest Joris Ivens eens de goede kant…
Indonesia Calling Nu zijn film Oeroeg weer vertoond wordt, had Hans Hylkema (1946) ons ook graag zijn Indonesia Calling willen laten zien, het epische verhaal van de flamboyante Joris Ivens die de kant van de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd kiest. ‘Mijn thema is...